Verkefni Siðmenntar

Siðmennt starfar á grundvelli siðræns húmanisma og leitast við að byggja upp samfélag sem byggist á manngildi, sjálfsákvörðunarrétti, gagnrýninni hugsun og jafnræði lífsskoðana. Verkefni Siðmenntar miða að því að tryggja að þessi gildi komi fram í lögum, stjórnsýslu og opinberu rými, jafnframt því sem félagið vinnur að því að þróa og efla húmaníska þjónustu og samfélag fyrir fólk óháð lífsskoðun. 

Siðmennt telur að sérstaða evangelísk-lútersku kirkjunnar í stjórnarskrá og lögum samrýmist ekki ákvæðum um jafnræði borgaranna og eðlilegu  hlutleysi ríkisins. Félagið telur því nauðsynlegt að aðskilja ríki og kirkju á Íslandi, afnema sérstök lög um þjóðkirkjuna og hætta um leið afskiptum ríkisvaldsins af henni umfram önnur lífsskoðunarfelög. 

Þá er nauðsynlegt að binda enda á sértæk lagaleg og fjárhagsleg forréttindi þjóðkirkjunnar, meðal annars með því að segja upp svokölluðu samkomulagi um kirkjujarðir og afnema þau forréttindi sem samkomulagið veitir. 

Siðmennt telur óæskilegt að tiltekið lífsskoðunarfélag hafi sérstakt aðgengi að opinberum stofnunum umfram önnur svo sem í heilbrigðiskerfinu, menntakerfinu eða í öðru opinberu rými. Þá eigi ekkert eitt lífsskoðunarfélag að sitja eitt að þátttöku í opinberum viðburðum svo sem við setningu Alþingis eða vígslu forseta Íslands. 

Mikilvægt er að ríkisfjölmiðlar hampi engu einu lífsskoðunarfélagi heldur fjalli um menningarlega fjölbreytni á trúarlega hlutlausan máta eða tryggi þar jafnræði mismunandi lífsskoðunarfélaga. 

Opinbera þjónustu, svo sem við rekstur líkhúsa og grafreita,á að mati Siðmenntar að veita á trúarlega hlutlausum grundvelli. Endurskoða þarf lög um helgidaga til þess að jafna möguleika fólks á að njóta fríðinda á dögum sem teljast mikilvægir samkvæmt lífsskoðun viðkomandi. 

Siðmennt vill leggja af ívilnanir vegna lóða- og fasteigna fyrir uppbyggingu helgirýma sem henta aðeins einni lífsskoðun en hvetur hið opinbera um leið til að tryggja tilvist trúarlega hlutlausra rýma sem henta til athafna á tímamótum í lífi fólks aðgengileg.

Þjónustu innan heilbrigðiskerfisins þarf að veita alfarið á trúarlega hlutlausum grundvelli, og þannig að henti öllum lífsskoðunum, eða gera ráð fyrir fjölbreyttum lífsskoðunum s. s. við veitingu tilvistarráðgjafar (sálgæslu)  og þegar gert er ráð fyrir trúarlegum þörfum í rými, aðbúnaði, meðferð og helgihaldi.

Íhlutun fulltrúa lífsskoðunarfélaga í lögformlega gjörninga stjórnvalda við hjónaskilnað eða hjónavígslu er óþörf í veraldlegu samfélagi, en sé hún til staðar þarf aðgengi að vera jafnt að veraldlegum valkostum og trúarlegum. 

Siðmennt vinnur að því að veraldleg tilvistarráðgjöf og önnur húmanísk úrræði séu aðgengileg jafnhliða trúarlegri þjónustu, bæði hvað varðar rými, aðbúnað og framkvæmd.

Siðmennt leggur áherslu á að skólastarf mótist af faglegri menntastefnu, óháðri lífsskoðun,, en ekki tiltekinni trúarlegri arfleifð. Börn eiga vera laus undan trúboði í opinberu rými og aldrei á að þvinga þau til að taka tilvistarlega afstöðu eða afhjúpa lífsskoðun sína. Börn skulu fá fræðslu um ólíkar lífsskoðanir, trúarlegar og veraldlegar, á faglegan og hlutlausan hátt. 

Séu trúarhátíðir hluti af menningarstarfi skóla skulu börn aldrei sett í þá stöðu að þurfa að taka þátt í athöfnum sem gera ráð fyrir tiltekinni lífsskoðun. Þátttaka skóla í slíkum hátíðum eða athöfnum má aldrei ýta undir eða bjóða upp á jaðarsetningu eða útskúfun barna í skólastarfinu.

Menntun á háskólastigi ætti ekki að þjóna ákveðinni lífsskoðun með sértækum deildum þar sem nemendur eru menntaðir til þjónustu í einstökum trúfélögum. 

Verkefni Siðmenntar miða að raunverulegum breytingum á samfélaginu, bæði með uppbyggingu húmanískrar þjónustu og með markvissri þátttöku í mótun laga, stjórnsýslu og opinbers rýmis með samtali við stjórnvöld og aðra aðila. 

Siðmennt er hluti af alþjóðlegri hreyfingu húmanista og vinnur að því að styrkja tengsl við systurfélög erlendis. Félagið leggur áherslu á alþjóðlega samstöðu í baráttunni fyrir mannréttindum, trúfrelsi og veraldlegu samfélagi um heim allan.